Ekim 2015 Türkiye Geneli Seçim Araştırması

Siyasal ve Sosyal Araştırma Merkezi (SAMER) olarak, 1 Kasım Genel seçimlere ve Gündeme dair seçmen eğilimlerini ve tutumları ölçmeye dönük gerçekleştirdiğimiz saha araştırmamız çarpıcı sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Ankara katliamından hemen önce, 5-9 Ekim 2015 tarihleri arasında, 7 bölgedeki 24 il de, 4144 hanede yüz yüze görüşme yöntemi ile yaptığımız araştırma öz kaynaklarımızla finanse edilmiştir.
 
Araştırma grubunda yanıtı aranan ilk önemli soru yapılması öngörülen 1 Kasım genel seçimlerinde kime oy vereceklerine yönelik idi. Gelen yanıtlara göre araştırma grubunun %39,3’ü AKP’ye, %25,5’i CHP’ye, %14,6’sı MHP’ye, %13,2’si HDP’ye ve %2,3’ü Diğer partilere oy vereceğini belirtmiş, %5,1 ise karasız olduğunu aktarmıştır. Karasızlar dağıtılınca AKP %41,4, CHP %26,9, MHP %15,4, HDP %13,9 ve Diğer Partiler %2,4 olarak belirmektedir. Bu durum yeniden bir koalisyona işaret etmektedir.
 
Araştırmamızda oy ve kimlik arasındaki ilişkiyi anlamaya dönük sorulara verilen yanıtlar ise çarpıcıdır. Zira kendisini Türk olarak tanımlayanların %44,6’sı AKP’ye oy vereceğini söylerken, Kürt olarak tanımlayanların %59’u HDP’ye oy vereceğini beyan etmiştir. 7 Haziran seçimleri öncesinde gündeme oturan ve Cumhurbaşkanının tartışmaya açtığı başkanlık sistemi talebine dönük desteklerinde ölçüldüğü araştırmamıza göre başkanlık sistemini katılımcıların %56’sı desteklemediğini; AKP’ye oy vereceklerin %65,6’sı başkanlık sistemine evet diyeceğini, CHP seçmeninin %87,6’sı ve HDP seçmeninin %88,8’i başkanlık sistemine hayır diyeceğini bildirmiştir.
 
Araştırmamızın en önemli bölümlerinden diğeri de koalisyon tartışmalarına ilişkin yaklaşımın belirlenmesi oluşturmuştur. Buna göre araştırma grubunun %63,7’si, 7 Hazirandan sonra koalisyon kurulması gerektiği yönünde fikir beyan etmiş; Kurulmamasının nedeni olarak %30,5’i partilerin anlaşamamasını, %19,6’sı Cumhurbaşkanı’nın izin vermemesini, %19,1’i AKP’nin tek başına iktidar hırsını göstermiştir. Katılımcıların % 40 ise 7 Hazirandan sonra AKP-CHP, %29’u AKP-MHP koalisyonu kurulmalıydı yanıtı vermişlerdir.
 
Ayrıca araştırma grubunun %50,4’ü 1 Kasım seçimlerinden de koalisyon çıkacağını %41,6’sı ise bir partinin tek başına iktidar olacağını düşünmektedir. 1 Kasım seçimlerinde koalisyon olacağını düşünen katılımcıların %26,8’i CHP-HDP, %24,7’si AKP-CHP, %14,5’i AKP-HDP, %18,7’si CHP-MHP koalisyonunu olmasını istemektedirler.
Çalışmanın son bölümünde Türkiye’de gündemi meşgul eden konular hakkında araştırma grubunun tutumu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda ilk olarak Türkiye’nin en önemli sorununun ne olduğu araştırma grubuna yöneltilmiştir.
 
Araştırma grubunun %35,7’si Türkiye’nin en önemli sorununu silahlı çatışma/şiddet ortamı olarak değerlendirmişken, %16,6’sı işsizlik, %14,9’u Kürt Sorunu, %8,5’i Ekonomideki kötü gidişi ülkenin en önemli sorunu olarak gördüğünü açıklamıştır. Ayrıca araştırma grubunun %64,2’si açısından ise silahlı çatışmaların tekrar başlaması, son dönemde Türkiye’nin en önemli gündemi olmuştur.
Çözüm sürecinin devam etmesini isteyip istemediklerine ilişkin sorulara ise araştırma grubunun %58,7’si evet, %33,2’si hayır yanıtı vermiştir. Seçmen tercihleri ile birlikte değerlendirildiğinde; HDP seçmeninin %88,3’ü, AKP seçmeninin %61,6’sı, CHP seçmeninin %56’sı, MHP seçmeninin %31,4’ü çözüm sürecinin devamından yana görüş belirtmiştir.
Araştırma grubuna doğrudan yöneltilen Cumhurbaşkanı’nın tarafsız olduğunu düşünüyor musunuz sorusuna; %24,5’i evet, %66,6’sı hayır yanıtı vermiş, %65,5’i Cumhurbaşkanı’nın mitingler yapmasını olumsuz değerlendirmiştir.
 
Silahlı çatışmaların tekrar başlamasının en önemli nedeni nedir sorusuna alınan yanıtlarda ise %21,1 ile AKP’nin tek başına iktidar olamaması, %11,5 ile seçim sonucu hükümetin kurulamaması, %11,1 ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkan olmak istemesi, %9,8 ile PKK ve %7,8 ile HDP cevapları öne çıkmıştır. Bu noktada araştırma grubuna silahlı çatışmaların tekrar başlamasının sorumlusu kim sorusu yöneltilmiştir. Bu soruda ise %25,5 ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, %16,5 ile HDP, %12,3 ile AKP, %10,4 ile PKK ve %5,1 ile hükümet politikaları yanıtları belirginlik kazanmıştır.
 
Ayrıca HDP binaları başta olmak üzere, Kürtlere karşı saldırı ve linç girişimlerini araştırma grubunun %83’ü desteklemezken, HDP’ye ve Kürtlere yapılan saldırıyı destekliyorum diyenlerin %51,6’sı AKP, %14,8’i CHP ve %30,5’i MHP seçmeni olduğunu beyan etmiştir.
 
Son olarak, araştırma grubunun %75,3’ü Türkiye’nin gidişatından endişe duyduğunu; endişe duyanların %57,1’si toplumsal çatışma potansiyelinden, %10,8’i ekonomik krizden, %10,6’sı siyasal krizden, %12,3’ü Suriye’deki savaşın Türkiye’ye sıçramasından ve %9,2’si sayılanların hepsinden endişe duyduğunu belirtmiştir.